Kabineti i Sigurisë së Izraelit ka miratuar një plan për të marrë kontrollin e qytetit të Gazës – një hap që shihet si përshkallëzim i madh i luftës.
Para mbledhjes së kabinetit të sigurisë në Jerusalem, kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu deklaroi për Fox News se qëllimi i tij ishte të merrte kontrollin e plotë të Rripit të Gazës dhe të “çlironte” popullin nga Hamasi.
Edhe pse për momentin është miratuar vetëm marrja e qytetit të Gazës, ky veprim konsiderohet si një përshkallëzim i rëndësishëm, pasi synon zemrën simbolike të Gazës – një zonë që ka mbetur kryesisht e paprekur gjatë 22 muajve të luftës.
Çfarë planifikon të bëjë Izraeli?
Sipas një deklarate zyrtare nga zyra e Netanyahu-t pas mbledhjes së kabinetit:
“Forcat e Mbrojtjes së Izraelit (IDF) do të përgatiten për të marrë kontrollin e qytetit të Gazës, ndërkohë që do të shpërndajnë ndihma humanitare për popullsinë civile jashtë zonave të luftimeve.”
Kabineti i sigurisë ka miratuar pesë parime për përfundimin e luftës:
Çarmatimi i Hamasit
Kthimi i të gjithë pengjeve – të gjallë apo të vdekur
Demilitarizimi i Rripit të Gazës
Kontrolli i sigurisë nga Izraeli në Gaza
Krijimi i një qeverie civile alternative, që nuk përfshin as Hamasin dhe as Autoritetin Palestinez
Ende nuk është bërë e ditur se kur do të nisë ofensiva.
Çfarë do të thotë marrja e qytetit të Gazës?
Nga pikëpamja ushtarake, Izraeli pritet të dërgojë tanke dhe trupa tokësore për të okupuar fizikisht qytetin dhe për të mbajtur një prani ushtarake atje.
Qyteti i Gazës konsiderohet si zemra e Rripit të Gazës – një qytet dikur i gjallë, i mbushur me dyqane, kafene dhe spitale, por që është shndërruar nga lufta në një zonë të rrënuar.
Popullsia është përqendruar edhe më shumë aty, me qindra mijëra palestinezë të zhvendosur që tani janë të strehuar në këtë zonë.
Shqetësimi kryesor është: ku do të shkojnë civilët nëse forcat izraelite përparojnë? Shumë pjesë të Gazës veriore dhe jugore janë shkatërruar dhe konsiderohen të pabanueshme, sipas organizatave humanitare.
Struktura urbane e qytetit përfshin shumë rrugica të ngushta – një mjedis i përshtatshëm për luftë guerile nga Hamasi, çka e bën operacionin shumë të rrezikshëm për IDF-në dhe civilët.
Në pjesë të tjera të Gazës, Izraeli ka përdorur sulme ajrore për të shkatërruar ndërtesa dhe infrastrukturë me synim dobësimin e Hamasit. Nëse ndodh e njëjta gjë në qytetin e Gazës, shumë palestinezë do ta shihnin këtë si shkatërrimin e vetë zemrës së kombit të tyre.
Kush do ta qeverisë Gazën?
Një nga parimet e miratuara është krijimi i një qeverie civile alternative, që nuk përfshin Hamasin apo Autoritetin Palestinez. Por ende nuk është qartësuar se kush do të jetë ajo palë dhe nuk ka propozime konkrete.
Nëse Izraeli e qeveris përkohësisht Gazën, atëherë, sipas të drejtës ndërkombëtare, do të ketë përgjegjësi për furnizimin e popullatës me ushqim, ujë, ilaçe dhe strehim.
Netanyahu deklaroi për Fox News se Izraeli “nuk do ta mbajë” Gazën përgjithmonë dhe sugjeroi se një “koalicion forcash arabe” do të mund të marrë kontrollin. Por një zyrtar jordanez e refuzoi menjëherë këtë ide, duke thënë se “arabët do të mbështesin vetëm atë që palestinezët pranojnë dhe vendosin”.
A do të ndërtojë Izraeli vendbanime në Gaza?
E drejta ndërkombëtare e ndalon një pushtues ushtarak të zhvendosë qytetarët e tij në territorin e pushtuar – që do të thotë se ndërtimi i vendbanimeve civile izraelite në Gaza do të shihej gjerësisht si i paligjshëm.
Megjithatë, Izraeli ka ndërtuar mbi 500,000 vendbanime në Bregun Perëndimor – një praktikë e konsideruar e paligjshme ndërkombëtarisht, por e mbrojtur nga Izraeli për arsye sigurie.
Grupet për të drejtat e njeriut druhen se pushtimi i Gazës mund të çojë drejt një rikthimi të vendbanimeve izraelite në këtë zonë. Izraelitët e fundit u larguan nga Gaza në vitin 2005, kur rreth 8,000 kolonë u evakuuan nga 21 vendbanime.
Megjithatë, disa politikanë të lartë izraelitë në qeverinë aktuale kanë bërë thirrje të përsëritura për ri-popullimin e Gazës.
Si kanë reaguar izraelitët dhe gazanët ndaj këtij lajmi?
Mbështetja e publikut izraelit për zgjerimin e luftës është minimale. Sipas sondazheve, shumica e qytetarëve izraelitë kërkojnë përfundimin e luftës dhe një marrëveshje për armëpushim dhe lirimin e pengjeve.
Familjet e pengjeve janë veçanërisht kundër këtij plani, pasi besojnë se një ofensivë e re do të rrezikojë jetën e të afërmve të tyre. Ata kujtojnë incidentin në Rafah, ku gjashtë pengje izraelite u vranë gjatë avancimit të IDF-së.
Shefi i Shtabit të IDF-së thuhet se ka paralajmëruar gjithashtu se një përshkallëzim mund të bllokojë trupat dhe të rrezikojë më shumë pengjet.
Në Gaza, lajmi për planin e Netanyahu-t u përhap shpejt. Banorët, të shkatërruar nga lufta dhe të strehuar në kushte të mjerueshme, e përshkruajnë situatën si katastrofike.
“Jetoj në një tendë, i braktisur në rrugë, por ajo që po vjen do të jetë më e keqe,” tha Jaber Abu Odeh, 35 vjeç.
“Vetëm ideja se mund të detyrohemi të shpërngulemi përsëri të thyen shpirtin,” tha Adel Shomali, 40 vjeç, i cili përshkroi zhvendosjet e vazhdueshme nga qyteti i Gazës në jug dhe më pas përsëri prapa.
Kryetari i Rafahut, Ahmed Al Sufi, bëri thirrje për një zgjidhje të qëndrueshme ndërkombëtare dhe theksoi se banorët janë të ngujuar në një zonë të ngushtë bregdetare që nuk ofron as kushtet më minimale për jetesë.
“Nëse ushtria hyn në këto zona të mbetura, sinqerisht nuk di ku mund të shkojë populli. Nuk do të ketë më asnjë vend të mbetur. Situata do të bëhej absolutisht katastrofike,” përfundoi ai./RNZ
