Presidenti amerikan Donald Trump ka paralajmëruar se po shqyrton vendosjen e tarifave tregtare ndaj vendeve që kundërshtojnë planin e tij për ta vënë Groenlandën nën kontrollin e Shteteve të Bashkuara.
Trump ka përsëritur prej muajsh se SHBA-të duhet të marrin kontrollin e ishullit më të madh në botë, duke e cilësuar çdo alternativë tjetër si “të papranueshme”. Sipas tij, aneksimi i Groenlandës, një territor gjysmëautonom i Danimarkës, vend anëtar i NATO-s, do të ishte në interes të sigurisë kombëtare amerikane dhe, paradoksalisht, do ta forconte edhe aleancën ushtarake.
Gjatë një deklarimi të premten në Shtëpinë e Bardhë, Trump hodhi idenë e përdorimit të tarifave si mjet presioni ndaj vendeve që nuk mbështesin këtë plan. Ai theksoi se SHBA-të kanë “nevojë absolute” për Groenlandën për arsye strategjike dhe të sigurisë.
Këto komente u bënë në një aktivitet të përqendruar në çështjet e kujdesit shëndetësor, ku presidenti përmendi gjithashtu se tarifat janë përdorur si instrument për të detyruar shtete të tjera të bashkëpunojnë në uljen e çmimeve të barnave në SHBA. Megjithatë, ai nuk dha detaje se cilat vende mund të përballen me masa ndëshkuese apo mbi çfarë baze ligjore do të mbështetej.
Groenlanda është një territor me rëndësi të madhe strategjike dhe ekonomike, falë pasurive të saj natyrore si nafta, gazi dhe mineralet e rralla, si dhe pozicionit kyç mes Amerikës së Veriut dhe Arktikut. Ky pozicion e bën ishullin veçanërisht të rëndësishëm për sistemet e mbrojtjes dhe monitorimit ushtarak.
Megjithatë, ideja e aneksimit has kundërshtim të fortë, jo vetëm nga Danimarka dhe autoritetet e Groenlandës, por edhe nga një sërë shtetesh të tjera. Edhe brenda SHBA-ve, mbështetja për këtë plan është e kufizuar: vetëm rreth 25 për qind e amerikanëve e përkrahin atë, sipas një sondazhi të CNN.
Deklaratat e Trump kanë tensionuar më tej marrëdhëniet brenda NATO-s, duke ngritur shqetësime serioze në Evropë për mundësinë që një anëtar i fuqishëm i aleancës të aneksojë territorin e një tjetri. Kjo qasje ka shkaktuar reagime të ashpra dhe zemërim në mesin e vendeve evropiane, duke e futur aleancën e sigurisë të udhëhequr nga SHBA-të në një krizë të re.
