Sipas zyrtarëve të inteligjencës perëndimore, rekrutues dhe propagandistë që më parë punonin për rrjetin rus Wagner Group po dalin si kanali kryesor për organizimin e sulmeve sabotuese të mbështetura nga Kremlini në Evropë.
Statusi i grupit mbeti i paqartë pas kryengritjes së dështuar në qershor 2023 kundër zyrtarëve të lartë ushtarakë rusë, që çoi në vdekjen e themeluesit të tij, Yevgeny Prigozhin. Megjithatë, sipas një raporti të publikuar nga Financial Times, rrjeti i ndërtuar nga Wagner vazhdon të funksionojë në forma të tjera.
Zyrtarë perëndimorë thonë se rekrutuesit e mëparshëm të Wagner, të cilët dikur bindnin të rinj nga rajone të thella të Rusisë për të luftuar në Ukrainë, tani po përqendrohen në rekrutimin e evropianëve ekonomikisht të prekshëm për të kryer akte dhune dhe sabotimi në territorin e vendeve të NATO-s. Sipas tyre, GRU po “përdor talentin që ka në dispozicion”, duke iu referuar rrjetit Wagner. Bashkë me të, edhe FSB ka rritur përpjekjet për të rekrutuar agjentë “të disponueshëm” në Evropë, me synimin për të mbjellë kaos dhe për të dobësuar mbështetjen ndaj Ukrainës. Pas dëbimeve të shumta diplomatike nga kryeqytetet e BE-së, Moska ka më pak agjentë tradicionalë në terren. Për këtë arsye, shërbimet ruse po mbështeten gjithnjë e më shumë te ndërmjetës dhe “partnerë të shpenzueshëm”.
Sipas burimeve evropiane të inteligjencës, rrjeti i lidhur me Wagner ka qenë i përfshirë në sulme zjarrvënieje ndaj makinave dhe depove që përmbanin ndihma për Ukrainën, si dhe në operacione propagandistike që imitonin narrativa ekstremiste për të nxitur përçarje sociale. Zakonisht, të rekrutuarit veprojnë për para dhe shpesh janë individë të margjinalizuar. Zyrtarët theksojnë se Wagner kishte një rrjet të konsoliduar propagandistësh që “flisnin gjuhën e tyre”, duke e bërë rekrutimin më të lehtë. Agjencitë ruse përpiqen të krijojnë të paktën dy nivele “izolimi” mes tyre dhe autorëve të drejtpërdrejtë, për të ruajtur mohueshmërinë. Në këtë aspekt, lidhja historike mes Wagner dhe GRU-së ka qenë funksionale.
Një nga rastet më të përfolura është ai i 21-vjeçarit britanik Dylan Earl, i cili u rekrutua përmes mediave sociale. Në mars 2024, pasi kishte përfshirë edhe katër të rinj të tjerë, ai i vuri flakën një depoje në Londrën Lindore. Më pas u dënua me 23 vjet burg. Gjatë shpalljes së vendimit, gjyqtarja Bobby Chima Grubb deklaroi se “rekrutues anonimë përmes platformave të koduara online gjetën të rinj të gatshëm të radikalizoheshin dhe të tradhtonin vendin e tyre për para të lehta”. Autoritetet evropiane të sigurisë besojnë se, megjithëse përdorimi i përfaqësuesve si Wagner i jep shërbimeve ruse avantazh në shkallë dhe kosto, ai sjell dobësi në profesionalizëm dhe sekret. Sipas tyre, deri tani janë parandaluar më shumë sulme sesa janë realizuar. Roli i rrjeteve të lidhura me Wagner në fushatën e sabotimit mbetet nën vëzhgim të vazhdueshëm nga agjencitë evropiane, ndërsa frika për përshkallëzim të aktiviteteve hibride në kontinent vazhdon të rritet.

