Luhatje të forta janë regjistruar në tregjet ndërkombëtare të naftës, ndërsa kriza në Lindjen e Mesme dhe zhvillimet rreth Ngushticës së Hormuzit shkaktojnë shqetësim të fortë në lidhje me furnizimin global me energji. Çmimi i naftës së papërpunuar amerikane WTI u rrit pranë 88 dollarëve për fuçi, ndërsa në fillim të javës ishte rritur në pothuajse 120 dollarë, niveli më i lartë që nga viti 2022.
Çmimi i një fuçie nafte të West Texas Intermediate (WTI), benchmark amerikan në tregje, u rrit të martën në mbrëmje me më shumë se 5%, duke arritur në rreth 88 dollarë, sapo u rihap Bursa e Tregtisë së Çikagos (CME).
Rritja lidhet me konfuzionin rreth Ngushticës së Hormuzit, një rrugë strategjike detare për dërgesat globale të naftës.
“Korrigjimi”, në gjuhën e tregut, erdhi pasi Presidenti i SHBA-së Donald Trump e paralajmëroi Iranin të mos përpiqet të minojë kalimin detar.
Pavarësisht rritjes, çmimet mbeten më të ulëta se nivelet që arritën në fillim të javës.
Të hënën, si nafta WTI ashtu edhe ajo Brent e Detit të Veriut po i afroheshin 120 dollarëve për fuçi, ndërsa paniku përfshiu tregun.
Përpara shpërthimit të luftës midis Shteteve të Bashkuara dhe Izraelit kundër Iranit më 28 shkurt, çmimet luhateshin rreth 72 dollarëve për WTI dhe 67 dollarëve për Brent.
Tensionet u lehtësuan përkohësisht pasi Donald Trump tha të hënën në mbrëmje se lufta me Iranin ishte “pothuajse e mbaruar”, gjë që ndihmoi në lehtësimin e panikut në tregje.
Të mërkurën në mëngjes në tregjet aziatike, nafta bruto amerikane u tregtua me rreth 83.35 dollarë për fuçi, ndërsa nafta Brent ishte rreth 87.88 dollarë.
Ndërkohë, vendet anëtare të Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA) po shqyrtojnë një plan për të liruar potencialisht rezervat strategjike të naftës me qëllim përmbajtjen e çmimeve.
Sipas një raporti nga Wall Street Journal, plani i diskutuar në një takim urgjent të zyrtarëve të energjisë nga 32 vendet anëtare të organizatës parashikon lirimin edhe më të madh të naftës sesa 182 milionë fuçitë që u liruan pas pushtimit rus të Ukrainës në vitin 2022.
Vendimi pritet të merret së shpejti, ndërsa disa vende të G7 tashmë po diskutojnë mundësinë e përdorimit të rezervave të tyre.
Stabilizimi relativ i çmimeve të naftës ndihmoi gjithashtu tregjet e aksioneve aziatike të vazhdojnë rimëkëmbjen e tyre.
Indeksi Kospi i Koresë së Jugut u rrit me rreth 2.5%, ndërsa Nikkei 225 i Tokios u rrit me pothuajse 2%.
Rritje u regjistruan gjithashtu në bursat e Hong Kongut, Sidneit, Uellingtonit, Taipeit, Manilës dhe Xhakartës, ndërsa rënie të vogla u regjistruan në Shangai dhe Singapor.
Pavarësisht qetësisë relative, tregjet ende po e monitorojnë nga afër situatën në Ngushticën e Hormuzit.
Është një nga korridoret më të rëndësishme të transportit të naftës në botë, përmes së cilës rreth 20% e prodhimit global të naftës bruto nga Gjiri Persik kalon në tregjet ndërkombëtare.
Irani ka kërcënuar të bllokojë eksportet e naftës nga Gjiri, ndërsa Donald Trump e ka paralajmëruar Teheranin të mos e minojë zonën.
“Nëse për ndonjë arsye vendosen mina dhe nuk hiqen menjëherë, pasojat ushtarake për Iranin do të jenë të pashembullta”, tha presidenti amerikan në një postim në rrjetet sociale.
Analistët thonë se ecuria e çmimeve do të varet nëse konflikti vazhdon dhe sa ndikohen rrjedhat e energjisë në rajon.
Siç vuri në dukje analisti i Forex.com, Fawad Razzakzada, pyetja kryesore për tregjet është nëse rrjedhat e energjisë mund të kthehen në nivele normale.
“Ngushtica e Hormuzit mbetet pika kritike. Çdo ndërprerje e transportit detar mund të ringjallë frikën e furnizimit dhe t’i rrisë përsëri çmimet e naftës”, tha ai.
Nga ana e tij, një zëdhënës i Departamentit Amerikan të Energjisë tha se autoritetet po “monitoronin nga afër situatën”, ishin në kontakt me kompanitë e energjisë dhe po shqyrtonin masa shtesë për të ruajtur lundrimin në Ngushticën e Hormuzit, madje edhe me shoqërimin e anijeve cisternë nga Marina Amerikane.
