Në një zhvillim që ka tensionuar marrëdhëniet mes Kopenhagenit dhe Uashingtonit, qeveria autonome e Grenlandës ka kërkuar për herë të parë hapjen e negociatave të drejtpërdrejta me Shtetet e Bashkuara, pa përfshirjen e Danimarkës.
Ky hap shihet si një sinjal se përpjekjet e ish-presidentit Donald Trump për të dobësuar lidhjen historike tre-shekullore mes Grenlandës dhe Danimarkës po japin efektet e para, veçanërisht në kryeqytetin Nuuk.
Të pesë partitë politike të parlamentit grenlandez dolën me një deklaratë të përbashkët ku theksuan qartë pozicionin e tyre: “Nuk duam të jemi as amerikanë, as danezë – duam të jemi grenlandezë”. Ndërkohë, ministrja e Jashtme e Grenlandës, Vivian Motzfeldt, sfidoi hapur Kopenhagenin me një pyetje publike: “Çfarë do të ishte e gabuar nëse do të takoheshim vetëm me SHBA-të?”
Oferta amerikane: 100 mijë dollarë për çdo banor
Lëvizja e Nuuk-ut vjen në një moment delikat, teksa Uashingtoni po luan një strategji të dyfishtë. Nga njëra anë, po qarkullon ideja e një oferte financiare prej 100 mijë dollarësh për secilin nga rreth 57 mijë banorët e ishullit, në këmbim të aneksimit, shoqëruar me premtime për investime të mëdha dhe zhvillim të turizmit.
Nga ana tjetër, Trump ka lënë të kuptohet se Grenlanda mund të merret “me të mirë ose me të keqe”, duke mos përjashtuar as forma presioni, përfshirë atë ushtarak.
“Divide et Impera” – përçarje mes Nuuk-ut dhe Kopenhagenit
Për Danimarkën, kjo situatë përbën një krizë kushtetuese, pasi ajo mban zyrtarisht përgjegjësinë për politikën e jashtme të Grenlandës. Megjithatë, zëra nga opozita groenlandeze po bëhen gjithnjë e më të fortë, duke kërkuar hapur që ishulli të flasë vetë me Shtetet e Bashkuara.
Javën e ardhshme pritet një takim trepalësh, ku Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, do të ulet në tryezë me përfaqësues nga Grenlanda dhe Danimarka.
Sipas analistëve, SHBA-të po zbatojnë parimin e vjetër latin “Divide et Impera” (Përçaj dhe sundo), duke shfrytëzuar aspiratat e groenlandezëve për pavarësi ekonomike nga fondet daneze dhe ato të BE-së, me synimin për t’i afruar drejt një aleance – apo edhe një marrëveshjeje përfundimtare – me Uashingtonin.
