Një opinion i publikuar këtë javë nga Gjykata e Drejtësisë së Bashkimit Evropian vë në pikëpyetje vendimin e Komisionit Evropian për të zhbllokuar 10.2 miliardë euro fonde për Hungarinë në vitin 2023. Sipas Avokates së Përgjithshme, Tamara Çapeta, vendimi duhet të anulohet pasi Budapesti nuk kishte përmbushur të gjitha kushtet e kërkuara për përfitimin e fondeve.
Edhe pse opinionet e Avokatëve të Përgjithshëm nuk janë ligjërisht detyruese, në shumicën e rasteve vendimet përfundimtare të gjykatës përputhen me to.
Fondet e BE-së për Hungarinë ishin ngrirë fillimisht për shkak të shqetësimeve mbi korrupsionin sistemik dhe shkeljet e shtetit të së drejtës. Megjithatë, një vit më vonë, Komisioni Evropian vendosi të zhbllokojë 10.2 miliardë euro, duke argumentuar se Hungaria kishte përmbushur kriteret e vendosura për reformën në sistemin e drejtësisë.
Ky vendim u kritikua ashpër nga Parlamenti Evropian, i cili në vitin 2024 nisi një padi në Gjykatën e BE-së për ta kundërshtuar atë. Në opinionin e saj, Çapeta thekson se Hungaria duhej të kishte përmbushur të gjitha objektivat e përcaktuara më herët përpara se të merrte fondet.
Dyshime për marrëveshje në prapaskenë
Vendimi i Komisionit për zhbllokimin e fondeve erdhi vetëm pak ditë para samitit të rëndësishëm të BE-së në dhjetor 2023, ku kryeministri hungarez Viktor Orbán kërcënoi se do të vendoste veto ndaj paketës prej 50 miliardë eurosh ndihmë për Ukrainën dhe ndaj hapjes së negociatave të anëtarësimit me Kievin.
Gjatë samitit, Orbán u largua për një pauzë kafeje, duke u dhënë mundësi 26 liderëve të tjerë të BE-së të miratonin hapjen e negociatave me Ukrainën. Në një samit të jashtëzakonshëm në shkurt 2024, Hungaria hoqi gjithashtu veton ndaj paketës së ndihmës prej 50 miliardë eurosh për Kievin.
Këto zhvillime nxitën dyshime tek disa eurodeputetë se mund të ishte arritur një marrëveshje politike mes Brukselit dhe Budapestit, ku zhbllokimi i fondeve u shkëmbye me tërheqjen e vetos nga Orbán. Komisioni Evropian ka mohuar kategorikisht ekzistencën e një marrëveshjeje të tillë.
Opinioni i Gjykatës vjen vetëm dy muaj para zgjedhjeve parlamentare të kontestuara në Hungari, të planifikuara për në prill. Nëse Gjykata vendos se pagesa ka shkelur rregullat, Komisioni mund t’i kërkojë Hungarisë kthimin e shumës ose ta zbritë atë nga pagesat e ardhshme.
