Historia 5.000-vjeçare e Grenlandës: Nga Inuitët te vikingu Erik i Kuqi

by informim peje

Njerëzit e parë që vendosën këmbë në Grenlandë arritën rreth 4–5 mijë vjet më parë nga kontinenti i Amerikës së Veriut, nëpërmjet Kanadasë, kur deti ishte i ngrirë në ngushticën e ngushtë të Thules, në pjesën veriore të Grenlandës.

Jo më pak se gjashtë kultura të ndryshme Inuit kanë emigruar në disa valë. Popullsia e sotme e Grenlandës rrjedh nga vala e fundit e imigrimit, kultura Thule, e cila mbërriti rreth shekullit të 9-të pas Krishtit.

banner

Grenlanda ishte e panjohur për evropianët deri në shekullin e 10-të. Erik i Kuqi (Erik Red) konsiderohet gjerësisht si personi i parë që zbuloi Grenlandën, por në fakt Gunnbjørn, i biri i Ulk Krake, e kishte parë atë rreth njëqind vjet më parë, kur ishte hedhur nga një stuhi, por pa u ndalur kurrë aty.

Sagat islandeze pohojnë se vikingu Erik Thorvaldsson, i njohur si Erik i Kuqi (në norvegjishten e vjetër Eiríkr Rauði), u rrit në Norvegji. Sipas sagave, babai i tij, Þorvaldr Ásvaldsson, u dëbua nga Norvegjia rreth vitit 960 pas Krishtit si pasojë e “një numri vrasjesh”, dhe familja e Erikut u vendos në Islandë.

Eriku u martua me Thjodhild, por edhe në Islandë u përfshi në konflikte dhe vrasje të tjera, gjë që çoi në shpalljen e tij të jashtëligjshëm dhe dënimin me tre vjet mërgim. Ai u largua nga Islanda rreth vitit 982 pas Krishtit dhe arriti në ishull. Eriku e quajti atë Grünland, ose Grenlandë, për shkak të livadheve të gjelbra që kishte parë. Ai besonte gjithashtu se ky emër do të ishte më tërheqës dhe do t’i nxiste njerëzit të shpërnguleshin atje.

Në vitin 985, dënimi i Erikut kishte përfunduar dhe ai u kthye në Islandë. Deri vitin pasues, ai kishte bindur disa qindra njerëz se Grenlanda mbante premtime të mëdha. Në vitin 985, ai u nis me 25 anije dhe më shumë se 400 persona. Disa anije u kthyen ose u humbën gjatë udhëtimit, por 14 prej tyre arritën në destinacion. Së shpejti u krijuan dy koloni: Vendbanimi Lindor (Eystribyggð) dhe Vendbanimi Perëndimor (Vestribyggð), si dhe disa vendbanime më të vogla midis tyre.

Bujqësia ishte e vështirë, por kolonët arritën të rrisnin blegtori dhe të prodhonin ushqim të mjaftueshëm për mbijetesë. Me fillimin e mijëvjeçarit të ri, rreth 3.000 vikingë jetonin në 300–400 ferma. Shoqëria e tyre mbijetoi në Grenlandë për rreth 500 vjet.

Grenlanda eksportonte gëzof, lesh, dele, dhjamë balene dhe fildish nga deti. Megjithatë, me përparimin e Epokës së Vogël të Akullnajave, kolonia filloi të shuhej gjatë shekullit të 14-të. Jeta u bë gjithnjë e më e vështirë, ndërsa transporti u pengua nga shtimi i akullit. Rreth vitit 1408, kolonët u zhdukën plotësisht.

banner

Të ngjajshme

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. Accept Read More

Privacy & Cookies Policy