Lëvizja Studentore fitoi në Serbi. Për të fituar kundër një lideri populist si Aleksandar Vuçiq që synon të përfshijë gjithçka – proeuropianë dhe nacionalistë, në varësi të publikut, i aftë të dialogojë me aleatin historik rus dhe ta mirëpresë në Serbi liderin ukrainas Volodymyr Zelensky – fronti anti-Vuçiq bashkoi rryma shumë të ndryshme: ka proeuropianë, por edhe nacionalistë që e kundërshtojnë Vuçiqin nga e djathta, duke e akuzuar se e ka “shitur” Kosovën. Ka ambientalistë që kanë luftuar kundër projektit të Rio Tinto-s për nxjerrjen e litiumit në Serbi, i dobishëm për tranzicionin e gjelbër të Brukselit, por i kundërshtuar për pasojat mjedisore. Ka nga ata që i kanë bërë homazhe kriminelit të luftës Ratko Mlladiqit dhe nga ata që i shohin me dhimbje mizoritë e kryera nga serbët në vitet nëntëdhjetë, shkruan gazeta milaneze, Avvenire.
Kështu, gazeta italiane shkruan se edhe gazeta opozitare Danas ka shtruar pyetjen “për sa kohë Lista Studentore, e përbërë nga njerëz me ideologji të ndryshme, do të arrijë të qëndrojë e bashkuar”, si dhe “çfarë vendimesh do të marrë në lidhje me Bashkimin Europian, Rusinë dhe Kosovën? Sa do ta pengojë sistemi dhe sa hapësirë veprimi do të ketë, për shembull, kur komunat dhe qytetet të jenë në duart e SNS-së (partisë së Vuçiqit)?”.
Deri më tani është folur për një qeveri tranzitore që do të çonte drejt zgjedhjeve të reja, ndërsa si kryeministër i mundshëm përmendet ish-guvernatori i Bankës Qendrore të Serbisë, Dejan Soshkiq. Në fjalimin pas humbjes, Vuçiqi siguroi se “askush nuk do të ikë” dhe se do të bëjë opozitë me çdo mjet në Parlament. Më pas, ai përmendi mundësinë që qeveria e re të vendosë sanksione kundër Rusisë brenda marsit ose prillit. Akuza e fundit e Vuçiqit është mjaft e parashikueshme dhe shkon krah për krah me atë se ai dëshiron ta njohë pavarësinë e Kosovës. Në të vërtetë, këto deklarata shërbejnë për të përçuar imazhin e një “revolucioni me ngjyra”, të nxitur nga jashtë dhe kundër interesave serbe.
“Prioritet i qeverisë së re duhet të jetë lufta kundër krimit dhe korrupsionit, së bashku me rivendosjen e shtetit të së drejtës dhe të institucioneve demokratike funksionale – shpjegon Strahinja Subotiq, studiues në Qendrën për Politika Europiane në Beograd. Këto reforma mund të favorizojnë afrimin me Brukselin, i cili mund të japë një sinjal pozitiv duke hapur kapituj të rinj negociues, duke filluar nga Klasteri 3 (konkurrueshmëria dhe rritja gjithëpërfshirëse”. Pritshmëritë, vijon Subotiqi, “janë më të përmbajtura sa i përket normalizimit të marrëdhënieve me Prishtinën dhe politikës ndaj Rusisë. Udhëheqja e re mund t’i rishikojë marrëveshjet e mëparshme për Kosovën dhe vështirë se do të vendoste sanksione ndaj Moskës në të ardhmen e afërt, pasi këto çështje nuk ishin qendrore gjatë fushatës zgjedhore”. Prandaj, përfundon analisti, pritshmëria është që “BE-ja fillimisht t’u japë përparësi reformave demokratike, duke shmangur presionet e parakohshme për politikën e jashtme dhe Kosovën. Shoqëria civile e sheh këtë fazë me shpresë, ndonëse pranon se është ende herët për të parashikuar përparime vendimtare në procesin e anëtarësimit”. Kjo edhe sepse duhet thënë se, sipas Eurobarometrit të fundit, vetëm 33% e serbëve besojnë te rruga drejt Bashkimit Europian.
Në çdo rast, mbetet ende një betejë për t’u zhvilluar, ajo e zgjedhjeve presidenciale që priten në dhjetor dhe që do të zgjedhin pasardhësin e Vuçiqit në krye të vendit. Dhe në atë që deri të dielën ishte opozita, ndihet njëfarë optimizmi, i paimagjinueshëm vetëm dy ditë më parë.
