Qytetarët zviceranë në përgjithësi kanë dy herë më shumë hapësirë për person sesa shtetasit e Maqedonisë, Kosovës, etj. që jetojnë këtu.
Një artikull i zgjeruar, i publikuar në gazetën Blick merr në fokus hapësirën e banimit në Zvicër duke e analizuar madhësinë e saj sipas komuniteteve që e zotërojnë. “Hapësira e jetesës është e shpërndarë në mënyrë të pabarabartë në Zvicër. Ka dallime të konsiderueshme – në varësi të kombësisë.
Kështu, qytetarët zviceranë në përgjithësi kanë dy herë më shumë hapësirë për person sesa shtetasit e Maqedonisë që jetojnë këtu”, thuhet në artikull.
Shtetasit e Maqedonisë kanë më pak hapësirë jetese, me 25.1 metra katrorë për person, (ndërsa dihet se mbi 90 për qind e tyre janë shqiptarë) transmeton albinfo.ch. Ndërsa në Appenzell Innerrhoden, familjet zvicerane me një person kanë 96 metra katrorë hapësirë jetese, ndërsa të huajt kanë 66.2 metra katrorë.
Por edhe në mesin e të huajve, dallimet janë të rëndësishme. Për shembull, anglezët kanë apartamente pothuajse aq të mëdha sa ato të zviceranëve. Një grua me shtetësi të Maqedonisë ka, mesatarisht, gjysmën e hapësirës që zotëron një grua zvicerane. … Statistikat federale e tregojnë këtë. Çfarë Gazeta Blick ka shqyrtur statistikat së bashku me sociologun Ganga Jey Aratnam.
Portugalia, Turqia, Serbia, Kosova dhe Maqedonia: Këto janë kombësitë me hapësirat më të vogla të jetesës. Ato variojnë nga 25.1 metra katrorë për person sa kanë maqedonasit e Veriut në 31.5 metra katrorë që kanë portugezët. “Këta të huaj nuk mund të përballojnë qiratë e larta për apartamente të mëdha”, thotë Jey Aratnam. Ata gjithashtu kanë tendencë të punojnë në punë me paga më të ulëta.
“Për më tepër: Ndërsa të rinjtë zviceranë largohen nga shtëpitë e prindërve të tyre dhe shkojnë në apartamentet e tyre, kjo është më pak e zakonshme në familjet kosovare, për shembull, për shkak të arsyeve kulturore”, thekson gazeta. Më shumë njerëz (nga ky komunitet) jetojnë në një shtëpi familjare, duke rezultuar në më pak hapësirë jetese për person dhe më pak privatësi.
Zviceranët i dinë truket – dhe përfitojnë prej tyre
Pavarësisht nga kantoni: Familjet zvicerane kudo kanë dukshëm më shumë hapësirë jetese në dispozicion sesa familjet e huaja. Dallimet mund të jenë deri në 30 për qind. Në Appenzell Innerrhoden, familjet zvicerane me një person kanë 96 metra katrorë hapësirë banimi, ndërsa familjet e huaja kanë vetëm 66.2. Në Uri, për shembull, një familje zvicerane me një person ka në dispozicion 88.6 metra katrorë. Familjet e huaja me një person kanë vetëm 66.5 metra katrorë, që është më shumë se një dhomë më pak.
“Gjermanët dhe holandezët më parë pretendonin më shumë hapësirë sesa zviceranët”, thotë Jey Aratnam. Ka disa arsye pse zviceranët kanë “bërë përparim”. Nga njëra anë, ka më shumë pensionistë që jetojnë vetëm në apartamente ose shtëpi të mëdha pasi fëmijët e tyre janë larguar. Në të njëjtën kohë, shumë zviceranë të rinj jetojnë vetëm.
“Popullsia zvicerane gjithashtu mund të përballojë qiranë”, thotë Jey Aratnam. Përveç kësaj, vendasit shpesh kanë rrjete më të mira dhe për këtë arsye mund të gjejnë apartamente më të përballueshme dhe më të mëdha më shpejt dhe lehtë, veçanërisht në banesat bashkëpunuese në qytetet e mëdha.
Të huajt jetojnë në kushte të ngushta në familje me shumë persona në Gjenevë. Atje ka 28.1 metra katrorë për person, ndërsa banorët zviceranë në Gjenevë kanë 36.3 metra katrorë në dispozicion. Në të gjithë vendin, familja zvicerane në Thurgau ka më shumë hapësirë - për familjet me shumë persona. Atje, banorët zviceranë kanë 50.7 metra katrorë hapësirë jetese për person, krahasuar me 34.3 metra katrorë për banorët e huaj.
Midis familjeve zvicerane, Basel-Stadt ka hapësirën e dytë më të ulët për person, me 39 metra katrorë – pas Gjenevës. Qiratë janë më të larta në kantonet urbane, ndërsa shumë shtëpi njëfamiljare gjenden në kantone më rurale, përcjell albinfo.ch.
Megjithatë, qiratë e larta nuk janë arsyeja e vetme, siç shpjegon Jey Aratnam. “Ka shumë ndërtesa të mbrojtura, veçanërisht në Bazel,” thotë sociologu. Mundësitë e zgjerimit janë të kufizuara. “Dhe kooperativat e strehimit janë të kujdesshme për përdorimin e tokës, ndërsa apartamentet e mëdha po lulëzojnë në ndërtimet e reja në zonat rurale.”
A duhet të bëjnë vend pensionistët?
Pensionistët kanë shumë më tepër hapësirë. Ata jetojnë në 72.2 metra katrorë për person, ndërsa mesatarja zvicerane është 46.6. Arsyeja shpjegohet lehtë: Pensionistët shpesh zotërojnë një shtëpi që fillimisht është ndërtuar me hapësirë të mjaftueshme për një familje. Edhe pse nuk kanë më nevojë për dhomë shtesë që kur fëmijët e tyre janë larguar, kreditë e tyre të ulëta hipotekore e bëjnë të paefektshme zvogëlimin e saj.
