Rusia po e lidh mundësinë e një armëpushimi të kufizuar me Ukrainën, që do të ndalonte sulmet ndaj infrastrukturës energjetike, me kërkesën për lehtësimin e sanksioneve amerikane. Sipas *Kyiv Independent*, Moska ka sinjalizuar në prapaskenë se është e gatshme të diskutojë një marrëveshje të tillë, por kërkon përfitime shtesë dhe po përpiqet ta lidhë atë edhe me një armëpushim më të gjerë në Detin e Zi.
Sipas zyrtarëve amerikanë dhe ukrainas të njohur me negociatat, Rusia nuk e ka përjashtuar shqyrtimin e propozimit, por kërkon që marrëveshja të shoqërohet me kushte të tjera, përfshirë lehtësimin e sanksioneve. Këto diskutime zhvillohen në një kohë kur sulmet ndaj infrastrukturës energjetike ukrainase po vazhdojnë dhe Kievi po përballet me ndërprerje të energjisë elektrike.
Kremlini e kundërshton publikisht propozimin
Ndërsa në prapaskenë raportohet se Moska është e gatshme ta shqyrtojë iniciativën, qëndrimi publik i Kremlinit ka qenë kundër një armëpushimi të kufizuar në sektorin energjetik.
Më 8 tetor, zëdhënësi i presidentit rus, Dmitry Peskov, deklaroi se Moska nuk sheh arsye për të negociuar një armëpushim të veçantë për këtë sektor. Sipas tij, Kievi nuk po propozon një zgjidhje afatgjatë, por një marrëveshje që prek atë që pala ruse e konsideron një pikë të dobët të saj: infrastrukturën energjetike.
Megjithatë, sipas burimeve të cituara nga *Kyiv Independent*, zyrtarë rusë kanë lënë të kuptohet privatisht se mund ta shqyrtojnë propozimin, nëse plotësohen disa kushte.
Çfarë kërkon Moska në këmbim?
Sipas tre burimeve të njohura me negociatat, Rusia po e lidh një marrëveshje të mundshme me lehtësimin ose heqjen e sanksioneve amerikane, pa specifikuar se cilat masa dëshiron të hiqen.
Një diplomat evropian i informuar për bisedimet vlerësoi se Moska mund të kërkojë edhe lirimin e fondeve ruse të ngrira. Kjo mundësi shqetëson Ukrainën, e cila druhet se burimet financiare që do t’i ktheheshin Rusisë mund të përdoreshin për të financuar vazhdimin e luftës.
Sipas raportimit, i dërguari rus Kirill Dmitriev vizitoi dy herë Shtetet e Bashkuara gjatë shtatorit, ku zhvilloi bisedime me të dërguarit e presidentit Donald Trump, Steve Witkoff dhe Jared Kushner. Gjatë këtyre kontakteve, ai thuhet se ngriti çështjen e heqjes së sanksioneve si pjesë e një marrëveshjeje për ndalimin e sulmeve ndaj infrastrukturës energjetike.
SHBA-ja kërkon armëpushim edhe në Detin e Zi
Administrata amerikane po u bën presion Moskës dhe Kievit që të ndalojnë sulmet ndaj infrastrukturës energjetike të njëri-tjetrit. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka deklaruar se Ukraina është e gatshme të pranojë një marrëveshje të tillë, me kusht që ajo të jetë reciproke dhe Rusia të ndalojë gjithashtu goditjet ndaj objekteve energjetike ukrainase.
Sipas Kyiv Independent, Witkoff dhe Kushner janë kthyer nga një vizitë e fundit në Rusi me vlerësimin se një marrëveshje e kufizuar mund të jetë e mundur.
Në diskutime është përfshirë edhe mundësia e një armëpushimi në Detin e Zi, që do të mbulonte jo vetëm infrastrukturën energjetike, por edhe lundrimin në këtë rajon.
Një marrëveshje e tillë mund të shënonte përparim në negociata, pa kërkuar zgjidhjen e menjëhershme të çështjeve më të vështira që pengojnë një marrëveshje të përgjithshme paqeje, veçanërisht mosmarrëveshjet territoriale.
Propozime për ndalimin e sulmeve në Detin e Zi janë diskutuar edhe më parë. Turqia ka bërë thirrje për një moratorium ndaj sulmeve kundër anijeve në rajon, pasi disa prej anijeve të saj janë shënjestruar në incidente të mëparshme.
Kievi druhet se Rusia po kërkon kohë dhe lëshime të reja
Në Ukrainë po shtohen shqetësimet se Moska mund ta përdorë procesin e negociatave për të siguruar përfitime të tjera, pa u angazhuar realisht për ndalimin e sulmeve.
“Sa herë që fillojnë negociatat, shfaqen gjithnjë e më shumë kërkesa”, citohet të ketë thënë një zyrtar ukrainas i informuar për bisedimet.
Qëndrimi i Kievit është se armëpushimi duhet të jetë rreptësisht i ndërsjellë dhe të mos shoqërohet me përfitime të njëanshme ekonomike për Rusinë. Ukraina kërkon që të dyja palët të ndalojnë sulmet ndaj objekteve energjetike, pa stimuj shtesë financiarë për Moskën.
Delegacioni ukrainas në SHBA për bisedime
Një delegacion ukrainas pritet të takohet më 9 tetor në Shtetet e Bashkuara me të dërguarit e Trump për të diskutuar propozimet për armëpushimin energjetik dhe Detin e Zi.
Kievi kërkon informacion më të detajuar mbi kontaktet e Uashingtonit me Moskën, si dhe sqarime se cilat sanksione kërkon Rusia të hiqen. Zelensky deklaroi të enjten se Ukraina ka dijeni për një pjesë të konsiderueshme të diskutimeve ekonomike mes Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë, por nuk dha hollësi të tjera publike.
Kievi shpreson që negociatat të çojnë në një takim trepalësh mes përfaqësuesve të Ukrainës, Shteteve të Bashkuara dhe Rusisë. Sipas raportimit, Witkoff e ka informuar Zelenskyn se Uashingtoni dëshiron që një takim i tillë të zhvillohet drejt fundit të tetorit, ndërsa presidenti ukrainas është shprehur se vendi i tij do ta mbështeste këtë nismë.
Megjithatë, mbetet e paqartë nëse Moska është e gatshme të ndalojë sulmet ndaj infrastrukturës energjetike të Ukrainës apo nëse do të vazhdojë të kërkojë lëshime ekonomike dhe politike përpara se të angazhohet për një armëpushim.
