Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, Antonio Guterres, ka bërë të qartë qëndrimin e Organizatës së Kombeve të Bashkuara lidhur me marrëveshjet detare që bien ndesh me të drejtën ndërkombëtare, në një deklaratë të bërë pas një pyetjeje për memorandumin turko-libian.
I pyetur nga një gazetar në Kajro për qëndrimin e OKB-së ndaj vendeve që shkelin të drejtën ndërkombëtare në lidhje me marrëveshjet detare, Guterres theksoi se “shkeljet e së drejtës ndërkombëtare janë të papranueshme”.
Pa përmendur drejtpërdrejt ndonjë shtet, kreu i OKB-së iu referua Konventës së Kombeve të Bashkuara për të Drejtën e Detit.
“Sa i përket situatës në det, ekziston Konventa e OKB-së për të Drejtën e Detit. Çdo gjë që nuk është në përputhje me këtë konventë nuk duhet të respektohet dhe as të pranohet”, deklaroi ai.
Guterres shtoi se, edhe për shkeljet e tjera të së drejtës ndërkombëtare, qëndrimi i OKB-së ka qenë gjithmonë i qartë: duhet të garantohet që sundimi i ligjit të mbizotërojë mbi ligjin e forcës.
“Kjo vlen për secilën prej situatave që përmendët”, u shpreh ai.
Gjatë deklaratave në Kajro, Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së foli edhe për zhvillimet kryesore ndërkombëtare, duke theksuar rolin e Egjiptit si një shtyllë të bashkëpunimit shumëpalësh dhe një faktor të rëndësishëm stabiliteti në Lindjen e Mesme.
Një pjesë të veçantë të deklaratës ia kushtoi konfliktit në Gaza, ku nënvizoi nevojën për heqjen e kufizimeve ndaj ndihmës humanitare, mbrojtjen e civilëve dhe zbatimin e rezolutave përkatëse të Këshillit të Sigurimit të OKB-së.
Ai shprehu gjithashtu shqetësimin për zgjerimin e vendbanimeve izraelite, dëbimet e palestinezëve dhe përshkallëzimin e dhunës në Bregun Perëndimor të pushtuar.
Guterres përsëriti se zgjidhja me dy shtete mbetet e vetmja perspektivë e qëndrueshme për një paqe afatgjatë, ku Izraeli dhe Palestina të bashkëjetojnë në paqe dhe siguri, në përputhje me të drejtën ndërkombëtare dhe rezolutat e OKB-së.
Kreu i OKB-së theksoi gjithashtu se lundrimi i lirë në Ngushticën e Hormuzit dhe në Bab el-Mandeb duhet të rikthehet plotësisht, në përputhje me të drejtën ndërkombëtare.
Ai paralajmëroi se zhvillimet në Detin e Kuq dhe Detin e Zi, si dhe kriza në Ngushticën e Hormuzit, po rëndojnë tregtinë ndërkombëtare, po rrisin kostot e energjisë dhe po ndikojnë në ekonominë globale.
Sa i përket tensioneve mes Iranit dhe vendeve të Gjirit, Guterres nënvizoi se duhet të shmanget çdo përshkallëzim i mëtejshëm ushtarak, pasi pasojat mund të jenë të paparashikueshme dhe të shtrihen përtej rajonit.
Ai u bëri thirrje të gjitha palëve të tregojnë vetëpërmbajtje dhe të kërkojnë zgjidhje diplomatike.
Për Sudanin, Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së kërkoi ndalimin e menjëhershëm të luftimeve, mbrojtjen e civilëve dhe ndërprerjen e furnizimit me armë që përdoren kundër tyre.
Ndërsa për Libinë, ai theksoi nevojën për bashkimin e institucioneve dhe zhvillimin e zgjedhjeve kombëtare, me qëllim përfundimin e periudhës së zgjatur të tranzicionit.
Në përfundim, Guterres bëri thirrje për rritjen e mbështetjes ndërkombëtare për vendet në zhvillim dhe shtetet që presin refugjatë, si Egjipti.
Ai nënvizoi gjithashtu nevojën për reforma thelbësore në institucionet financiare ndërkombëtare dhe në Këshillin e Sigurimit të OKB-së, me qëllim forcimin e pjesëmarrjes dhe ndikimit të vendeve në zhvillim në proceset vendimmarrëse. /Panorama
